2026 жылғы 6 тамызда Астанада Қытайды зерттеу орталығы Қытай Халық Республикасының Қазақстан Республикасындағы Елшілігімен бірлесіп, «Қазіргі Қытай: сұрақтар мен жауаптар» сериясы аясында «Си Цзиньпиннің партиялық құрылыс жөніндегі идеяларының Қытайдағы тәжірибесі және оның әлем үшін маңызы» тақырыбында семинар өткізді.
Семинарда негізгі баяндама жасаған Қытай Халық Республикасының Қазақстан Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Хань Чуньлинь Си Цзиньпиннің партиялық құрылыс жөніндегі идеяларының негізгі қағидаттарына, олардың Қытайда іс жүзінде жүзеге асырылуына, сондай-ақ бұл тәжірибенің Қытайдағы мемлекеттік басқару жүйесі мен жаңғырту үдерісін түсінудегі маңызына жан-жақты тоқталды.
Баяндамада Қытай тәжірибесінің барлық елдерге көшіріп қолдануға болатын әмбебап модель еместігіне ерекше назар аударылды. Оның негізгі құндылығы – әр мемлекеттің ұлттық ерекшеліктеріне, қоғамның қажеттіліктері мен ұзақ мерзімді мақсаттарына сүйене отырып, өз даму жолын дербес айқындай алуында. Мұндай тәсіл тең құқықты халықаралық ынтымақтастық пен тәжірибе алмасуға берік негіз қалыптастырады.
ҚХР-дың Қазақстандағы Елшісі Хань Чуньлиньнің сөзі семинардың одан арғы жұмысына мазмұндық бағыт-бағдар берді. Іс-шара барысында тақырып саяси-теориялық тұжырымдама, ұйымдастырушылық басқару жүйесі, Қытайдың жаңғыру үдерісінің факторларының бірі және Қазақстан мен Қытай арасындағы кәсіби сарапшылық диалогтың маңызды бағыты ретінде әртүрлі қырынан қарастырылды.
Қазақстан үшін бұл мәселелерді зерттеудің практикалық әрі сараптамалық маңызы зор. Экономика, инвестиция, көлік және технология салаларындағы ынтымақтастықты дамытумен қатар, мемлекеттік басқару, стратегиялық жоспарлау, кадр даярлау және мемлекеттік институттардың тиімділігін арттыру бағыттарындағы білім мен тәжірибе алмасудың маңызы артып келеді.
Бейнеүндеу форматында ҚКП ОК Партия тарихы мен әдебиеті институтының Халықаралық байланыстар басқармасының аға ғылыми қызметкері, бұрынғы директоры Ян Минвэй сөз сөйлеп, партиялық құрылыстың негізгі негіздерінің бірі ретінде тәртіп мәселесіне арналған баяндама жасады. Оның сөзінде белгіленген ережелерді дәйекті сақтау, жауапкершілік және тәртіптік шаралардың бұлтартпастығы басқару жүйесінің тұрақтылығы мен тиімділігін қамтамасыз етудің қажетті шарттары ретінде қарастырылатыны көрсетілді.
Семинар жұмысына онлайн форматта «Синьхуа» агенттігінің Зерттеу институты, Си Цзиньпиннің мәдениет жөніндегі идеяларын зерттеу бөлімінің ғылыми қызметкері, «Си Цзиньпиннің партиялық құрылыс жөніндегі идеяларының дәуір ерекшеліктері мен әлемдік маңызы» атты талдамалық баяндаманы әзірлеу жөніндегі жұмыс тобының мүшесі Цинь Яньян қатысты.
Ол өз сөзінде Си Цзиньпиннің партиялық құрылыс жөніндегі идеяларының қалыптасу бастаулары мен халықаралық маңызына теориялық талдау жасады. Аталған тұжырымдаманың практикалық тәжірибе, маркстік теорияның дамуы, қытай мәдениетінің дәстүрлері және әлемдік тәжірибені пайымдау негізінде қалыптасқаны атап өтілді. Партияаралық диалог пен ұлттық даму жолдарын өзара зерделеудің маңызына да ерекше назар аударылды.
Еуразиялық халықаралық зерттеулер қауымдастығының атқарушы директоры Қайрат Батырбаев партиялық құрылысты ең алдымен мемлекеттік басқарудың институционалдық тетігі ретінде қарастырды. Ол стратегиялық жүйелілікке, кадр даярлауға, атқарушылық тәртіпке және қабылданған шешімдердің орындалуын бақылауға ерекше тоқталды. Салыстырмалы тәсіл ұлттық даму модельдеріндегі айырмашылықтарды ескере отырып, басқару саласындағы ортақ мәселелерді пайымдауға мүмкіндік берді.
Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Конституциялық және азаматтық құқық кафедрасының профессоры, заң ғылымдарының докторы Жамаладен Ибрагимов Қытай мен Қазақстандағы мемлекеттік басқару жүйелерін жетілдіруге салыстырмалы шолу жасады. Баяндамада мемлекеттік қызметтерді цифрландыру, жасанды интеллект пен үлкен деректер технологияларын енгізу, бюрократияны азайту, стратегиялық жоспарлау және мемлекеттік қызметшілердің жауапкершілігін арттыру сияқты өзекті бағыттар атап өтілді. Бұл мәселелер мемлекеттік институттардың тиімділігі мен басқару сапасын арттыру үшін айрықша практикалық маңызға ие екені айтылды.
«Еуразиялық мониторинг» талдамалық зерттеулер орталығының директоры Әлібек Тәжибаев Еуразиядағы басқару үдерістері аясында Қытайдың партиялық құрылыс тәжірибесіне салыстырмалы талдау ұсынды. Оның сөзінде кадр даярлау, атқарушылық тәртіп, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл және орталық пен өңірлер арасындағы тиімді өзара іс-қимыл мәселелерінің әмбебап сипатқа ие екені атап өтілді. Сонымен қатар пайдалы тәжірибені механикалық түрде көшірмей, оны Қазақстанның ұлттық жағдайлары мен ерекшеліктерін ескере отырып зерделеп, бейімдеу қажеттігі айтылды.
Максут Нарикбаев университетінің (MNU) Халықаралық экономика мектебінің доценті Нұржанат Аметбек мемлекеттік ішкі басқару, сыртқы саясат және Қытайдың жаһандық басқаруға қатысуы арасындағы өзара байланысты қарастырды. Баяндамада басқару әлеуетін дамытудан мемлекеттік қуатты нығайтуға, сыртқы саяси стратегияны қалыптастыруға және халықаралық ықпалды кеңейтуге дейінгі логика ұсынылды. Сондай-ақ Орталық Азия елдерінің өңірлік өзара іс-қимылдың дербес әрі белсенді қатысушылары ретіндегі рөліне ерекше назар аударылды.
Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің Сыртқы саяси зерттеулер институтының аға зерттеушісі Ұлан Нұхитжан тақырыпты Қазақстанның сыртқы саяси мүдделері тұрғысынан талдады. Оның айтуынша, Си Цзиньпиннің партиялық құрылыс жөніндегі идеяларын зерделеу Қытайдың ұзақ мерзімді саяси бағыты мен мемлекеттік шешімдер қабылдау тетіктерін тереңірек түсінуге мүмкіндік береді. Мұндай прагматикалық тәсіл екі елдің ұлттық мүдделері мен өзара құрмет қағидаттарын ескере отырып, Қазақстан-Қытай стратегиялық әріптестігін одан әрі нығайтуға ықпал етеді.
Семинар модераторы Гүлнар Шаймергенова іс-шара қорытындысында Си Цзиньпиннің партиялық құрылыс жөніндегі идеялары қазіргі Қытайды зерттеу үшін ғана емес, сонымен қатар мемлекеттік басқару, кадр даярлау, стратегиялық жоспарлау және институционалдық жауапкершілік мәселелерін кеңінен пайымдау тұрғысынан да маңызды екенін атап өтті.
Оның айтуынша, семинар барысында айтылған пікірлер бір-бірінің тәжірибесін мұқият зерделеуге және ұлттық ерекшеліктерді ескеруге негізделген ашық, кәсіби әрі өзара құрметке құрылған пікір алмасудың маңызын көрсетті.
